مقاله آشنایی با گیاه پول چینی و نحوه نگهداری آن

گیاه پول چینی از جمله گیاهان بومی سرزمین چین است که با گذر زمان و به دلایل گوناگون به کشور ما نیز راه پیدا کرده است. امروزه این گل به دلیل زیبایی و ویژگی‎های بی‎ نظیری که دارد محبوبیت بسیاری در میان ایرانیان پیدا کرده است. نام گل پول چینی تطابق زیادی به ظاهر آن دارد؛ چرا که برگ‎های این گیاه کاملا شبیه به سکه‎های پول در کشور چین هستند. اغلب این گیاه را با نام دیگری تحت عنوان گیاه پپرومیا پیله آ نیز می‎شناسند. این گیاه را از جمله گیاهان نادر و کمیاب می‎دانند که معمولا به راحتی پیدا نمی‎شود.

مشخصات گیاه پول چینی

گیاه پول چینی یا پپرومیا پیله آ

شکل 1- گیاه پول چینی

 

این گیاه زیبا از سال 1970 به طور گسترده در سراسر جهان محبوب شده است. پول چینی عضوی از خانواده گیاه گزنه است از گیاهان تصفیه کننده هوا است، دلیل نام گذاری این گیاه به نام پول چینی، برگ‎های سکه مانند براق آن است. پول چینی به نام پیله‌آ هم شناخته می‌شود. قد آن تا بیش از 40 سانتی‌متر هم می‌رسد و با گذشت زمان، ساقه اصلی آن شروع به پیچیدن می‎کند. گیاه پول چینی دارای برگ‎های ضخیم سبز پررنگ و ساقه‎های کوتاه هست. بسیار شبیه گیاه قاشقی است اما برگ‎های آن معمولا پهن‎تر است.

جدول1- مشخصات گیاه پول چینی

 

نام فارسی

پول چینی، پپرومیا پیله آ

نام انگلیسی

Pilea Peperomioides

Chinese money plant

خانواده

گزنه

 

شرایط نگهداری گیاه پول چینی

در بسیاری از موارد گیاه پول چینی را مقاوم‎ترین گیاه آپارتمانی می‎دانند؛ چرا که در برابر شرایط محیطی و دمایی مقاومت بسیاری از خود نشان می‎دهد و آسیب‎پذیری آن بسیار کم است.

نور: برگ‎های این گیاه تحمل نور مستقیم و شدید آفتاب را ندارند، به همین دلیل بهتر است آن را در محیطی روشن اما به دور از نور مستقیم آفتاب قرار دهید تا برگ‎ها به خوبی رشد کنند و بزرگ شوند. نور غیر مستقیم خورشید مناسب برای گیاه پول چینی است. نکته‌ای که باید به آن توجه داشته باشید این است که پول چینی به سمت منبع نور خم می‌شود، به همین دلیل باید آن را مرتبا بچرخانید تا نور به میزان یکسانی به ساقه اصلی گیاه برسد تا رشد آن عمودی و بدون خمیدگی باشد.

گیاه پول چینی در فضاهای کم نور نیز به خوبی رشد و نمو می‎کند به همین دلیل در محیط‎هایی که از نور کافی نیز برخوردار نباشند نیز می‎توان از این گیاه استفاده نمود. پول چینی گیاهی سایه دوست است و برای ادامه حیات خود نیازی به نور مستقیم آفتاب نیز ندارد؛ بنابراین رشد گل پپرومیا پینه آ در زمستان و فصل‎های سرد سال متوقف نخواهد شد.

دما: این گیاه به دماهای پایین مقاوم است و گاهی می‌‎تواند دماهای نزدیک به یخبندان را هم تحمل کند و در دمای پایین شادابی و رشد بهتری دارد، بنابراین سعی کنید آن را از محیط‎های گرم دور نگه دارید، اگر اجازه دهید پپرومیا پیله آ دوره‌ای سرما ببیند، ممکن است بعد از آن گل‌‎هایی سفید و کوچک  تولید کند و یا رنگ ساقه ‎ها صورتی شود.

آبیاری:  گیاه پول چینی نیاز به آبیاری کمی دارد. بین هر وعده آبیاری اجازه دهید تا خاک کمی خشک شود. آن را بیش از حد آبیاری نکنید، هفته‎ای یکبار در زمستان و دو بار در تابستان کافی است. آبیاری این گیاه معمولا هفته‎ای یک بار انجام می‎گیرد اما اگر احساس کردید هوا گرم است یا برگ‎های پول چینی بیحال شده‎اند بهتر است این کار را به هفته‎ای دو بار اختصاص دهید.

آبیاری گیاه پول چینی

شکل 3- آبیاری گیاه پول چینی

 

خاک و کوددهی: پول چینی خاکی با ترکیب (خاک برگ یا کمپوست، خاک باغچه، پرلیت) وگلدانی با زهکشی خوب را دوست دارد و گلدانی که گیاه در آن کاشته می‌‎شود حتما باید دارای سوراخ ‌های زهکش باز و به مقدار کافی باشد. اگر ریشه‌ها از زیر گلدان بیرون زدند، یعنی وقت آن است که گیاه را به گلدان بزرگتری منتقل کنید. در زمینه کوددهی نیز لازم است بدانید در فصول رشد (بهار و تابستان) آن را با روش‎های مناسب کوددهی کنید. بهترین روش برای این امر استفاده از کودهای مایع و مغذی برای گیاهان می‎باشد. به گیاه هر ماه کود مایع چند منظوره مخصوص گیاهان آپارتمانی بدهید، نسبت رقیق کردن کود باید یک دوم باشد.

 

خاک مورد نیاز گیاه پول چینی

شکل 4- خاک مورد نیاز گیاه پول چینی

 

تکثیر: به راحتی می‎توانید گیاه پول چینی را تکثیر کنید، بهتر است در اوایل بهار ساقه گیاه را برش بزنید و در آب ریشه‎دار کنید وقتی ریشه‎ها به اندازه ۴ سانتی‎متر رسید می‎توانید قلمه را به گلدان با خاک سبک منتقل کنید.

ریشه دار کردن قلمه ساقه پول چینی در آب

شکل 5- ریشه دار کردن قلمه ساقه پول چینی در آب

 

راه دوم برای تکثیر گیاه پول چینی کاشتن دانه و بذر آن می‎باشد. هر چند که پیدا کردن بذر این گیاه ممکن است سخت باشد. همچنین می‎توان گیاهچه‎های کوچکتر با نزدیک‎ترین فاصله از گیاه مادی را با چاقوی تیز جدا کنید و سپس درون گلدانی با خاک مناسب قرار دهید. برای مدتی خاک گلدان را مرطوب نگه دارید و در دمایی نسبتا گرم قرار دهید تا گیاهچه‎ها ریشه بزنند و زندگی جدید خود را آغاز کنند.

تکثیر پول چینی از طریق گیاهچه نزدیک گیاه مادری

شکل 6- تکثیر پول چینی از طریق گیاهچه نزدیک گیاه مادری

 

بیماری‎های گیاه پول چینی

زرد شدن برگ‎ها: شایع‎ترین علت زردی برگ‎ها در میان گیاه پول چینی رطوبت نامناسب خاک است، به ویژه مربوط به آبیاری زیاد گلدان می‎شود. فقط وقتی گیاه پول چینی خود را آبیاری کنید که 25 درصد بالای خاک گلدان خشک باشد.

سوختن برگ‎ها: معمولا سوختن برگ‎های پول چینی در اثر استفاده از مواد شیمیایی برای پاک کردن برگ‎ها یا غبارپاشی در زیر نور مستقیم آفتاب اتفاق می‎افتد.

سیاه شدن برگ‎ها و ریزش برگ‌ها: در اثر قرار گرفتن گیاه در مکانی با نوسانات دمایی و یا سرمای بیش از حد محیط این مشکل ایجاد می‎شود که در صورت یخ زدگی مرگ گیاه حتمی است. گیاه را در محلی با دمای مناسب نگهداری کنید و حتما گیاه را با کود مناسب تغذیه کنید. دلیل سیاه شدن برگ‎ها میتواند تماس آنها با شیشه‎ی سرد پنجره باشد، در این صورت گیاه را از پنجره دور کنید.

دراز و علفی شدن ساقه‎ها: کم نور بودن محیط موجب دراز و منحرف شدن ساقه‎ی پول چینی و زیاد شدن فاصله‎ی برگ‎هایش از یکدیگر می‎شود.گیاه را به محل پر نور تری منتقل کرده و ساقه‎هایش را سرزنی کنید تا رشد بهتری داشته باشند اما آن‎ها را از نزدیکی سطح خاک قطع نکنید.

خمیده شدن ساقه و برگ های گیاه: خمیده شدن و افتادگی برگ‎ها می‎تواند نشان دهنده‌ی تشنگی گیاه باشد به رفع آن اقدام کنید.

زرد شدن برگ گیاه پول چینی

شکل 7- زرد شدن برگ گیاه پول چینی

 

آفات گیاه پول چینی

وجود نقاط خاکستری و زخم بر روی برگ‎ها:  آبیاری بیش از اندازه و حمله قارچ علت ایجاد این مشکل می باشد، سم قارچکش  مناسب تهیه کنید و سمپاشی کنید.

وجود زخم های سفید و پنبه‎ای شکل بر روی برگ‎ها: شپشک آرد آلود این مشکل را ایجاد می‎کند.این آفت از شیره‎ی گیاه تغذیه کرده و موجب کم رنگ و بد شکل شدن برگ‎های جدید گیاه می‎شود و در صورت از بین نبردن مشکل در آخر موجب مرگ گیاه می‎شود. در صورت کم بودن آفات می‎توانید از پنبه‎ی آغشته به آب و صابون کمک بگیرید و با آن آفات را از روی گیاه پاک کنید.

در صورتی که می‎خواهید از دفع و نابودی آفات مطمئن باشید از سموم حشره‎کش نفوذی کمک گرفته و مطابق با دستور هر دو هفته یکبار تا زمان رفع کامل مشکل سمپاشی کنید.

ایجاد زخم‎های تار عنکبوتی در سطح زیرین برگ‎ها و زرد شدن آن‎ها: کنه‌ قرمز علت ایجاد این مشکل به خصوص در آب و هوای گرم و خشک  است به همین دلیل تامین رطوبت گیاه در کاهش و جلوگیری از بروز این افت می‎تواند بسیار موثر باشد. برای رفع مشکل از سموم کنه‎کش کمک بگیرید و گیاه را در سایه قرار دهید.

پوسیدگی ساقه و بیماری لکه برگی: از دیگر بیماری‎های این گیاه هستند که در اثر آبیاری بیش از اندازه و خیس و غرقابی شدن خاک گلدان و هوای سرد و مرطوب ایجاد می‎شوند. برای جلوگیری از شیوع این بیماری‎ها باید نوع خاک گلدان را طوری انتخاب کرد که زهکش بسیار خوبی داشته باشد. گیاه را نباید زیاد آب داد و تهویه هوا نیز به خوبی صورت گیرد.

ترجمه و تدوین: گروه تحقیق و توسعه تعاونی پترو تمدن مهام پارس