مقاله آشنایی با کاشت و پرورش نارگیل

نارگيل يكي از مهمترين اعضاي خانواده نخل‎ها مي‌باشد. درختي چند ساله است و تنوع زيادي در بين نخل‌هاي نارگيل وجود دارد. ارقام نارگيل بر اساس ارتفاع به دو دسته پابلند و پاكوتاه طبقه‎‎بندي می‌شوند. ارقام پاكوتاه عموما گلدهي اوليه سريعتري دارند و خود گرده‎ افشان هستند. ارقام پابلند گلدهي اوليه آهسته‎تري دارند و دگرگرده‎ افشان هستند. ارقام پاكوتاه، عملكرد پایين و مقاومت كمتري به شرايط نامناسب محيطي دارند. اين ارقام سالانه خوشه‎هاي بيشتري توليد مي‌كنند و ميوه آن‌ها كوچكتر است اما در برابر بيماري كشنده زردي فيتوپلاسمايي نسبت به ارقام پابلند مقاوم‌تر هستند. علاوه بر ارتفاع، از نظر رنگ ميوه (سبز، زرد و نارنجي) شكل ميوه (گرد، كشيده)، ضخامت پوسته، الگوي گلدهي، اندازه و ضخامت گوشت و ميزان آب اختلاف زيادي بين آن‎ها وجود دارد.

 

مشخصات گیاه‌شناسی نارگیل

نارگيل درختي است كه بطور قائم بالا مي‎رود. ارتفاع آن به 30 متر و قطر تنه آن تا يك متر مي‎رسد برگ‌هاي آن دراز و بطول 4 تا 5 متر و مركب از چند برگچه باريك و دراز است. طول برگچه‎ها حدود يك متر مي‎باشد. رنگ آن‎ها سبز روشن است درخت نارگيل در هر سال حدود پنجاه عدد نارگيل مي‎دهد. نارگيل هنگامي كه نارس است مقدر يبشتري شير درد ولي بتدريج که ميوه مي‎رسد مقدار شير آن كمتر مي‎شود .

ميوه نارگيل كروي شكل است كه قسمت خارجي آن ضخيم و سفت و متشكل از الياف نباتي و داخل آن نيز صاف و سخت مي‎باشد. در قاعده نارگيل سه سوراخ ديده مي‎شود كه چشم‎هاي نارگيل ناميده مي‎شود. براي استفاده از مايع داخل نارگيل كه شير نارگيل ناميده مي‎شود اين سوراخ‎ها را بايد با جسم نوك تيزي باز كرد و مايع دارون آن را بيرون آورد. سپس با چكش آن را بشكنيد و از گوشت داخل آن استفاده كنيد. البته مي‎توانيد بعد از بيرون كشيدن شير، نارگيل را در داخل فر در درجه حرارت 350 درجه فارنهايت بمدت نيم ساعت قرار دهيد تا نارگيل خود را بشكند .

جدول 1- مشخصات گیاهشناسی نارگیل

نام فارسی

نارگیل

نام انگلیسی

Coconut

نام علمی

Cocos nucifera

خانواده

Arecaceae

 

درخت، برگ، میوه رسیده و نرسیده نارگیل

شکل 1- آشنایی با درخت، برگ، میوه نرسیده و میوه رسیده نارگیل

تکثیر

نارگيل از طريق بذر تكثير مي‎شود. رشد آن آهسته است و قبل از رسيدن به سن باردهي به دوره طولاني جهت رشد نياز دارد. سن باردهي نارگيل با توجه به نوع واريته، حاصلخيزي خاك و شرايط اقليمي بين 3 تا 5 سال متغير است. بذرها در نارگيل ركود نداشته و به تيمار خاصي جهت جوانه‎زني نياز ندارند. در شرايط معمول، حدود 90 درصد بذرها جوانه مي‎زنند. جهت كشت، بذرها بايد به پهلو در گودالي كم عمق قرار گيرند، به طوريكه يك سوم بذر با خاك پوشيده شود. بذر بايد به طور منظم آبياري شود تا از خشك شدن آن جلوگيري گردد. جوانه‌زني بذر معمولا بعد از 3 ماه اتفاق مي‎افتد، اما ممكن است تا 6 ماه نيز به طول انجامد.

بذر نارگیل

شکل 2- تکثیر نارگیل از طریق بذر

کاشت

نخل نارگيل با محدوده وسيعي از شرايط آب و هوايي و خاكي سازگار است. نارگيل جهت رشد مطلوب به آب و هواي گرم با دماي 7 الی 27 درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي 80 تا 90 درصد نياز دارد. درخت نارگيل در مناطق با دماي پایين‎تر رشد آهسته‎تري دارد. در دماي زير 15 درجه سانتيگراد، گياهان مي‎توانند زنده بمانند اما سقط جنين در گل آذين رخ مي‎دهد. شرايط آب و هوايي گرمسيري براي رشد نارگيل مناسب است. توزيع مناسب بارندگي و يا آبياري منظم براي رشد نارگيل اهميت دارد. نارگيل به ميانگين بارندگي سالانه حداقل 1500 ميليمتر در طول سال نياز دارد. نارگيل به شوري مقاوم است و اسيديته بين 5 تا 8 را تحمل مي‌كند.

خاك مناسب براي كشت نارگيل بايد حداقل داراي 1.2 متر عمق و زهكشي مناسب باشد. قبل از كشت بايد زمين تسطيح و علف‎هاي هرز آن از بين برده شوند. آماده سازي زمين جهت كشت نارگيل به نوع بافت خاك و فاكتورهاي محيطي بستگي دارد. زمان كشت نهال‎ها آبان تا فروردين ماه مي‎باشد. عمق چاله براي كشت نهال نارگيل حدود 60 سانتيمتر در نظر گرفته مي‎شود. در زمان كشت نهال، طوقه گياه (حد فاصل ريشه و ساقه) و برگچه‎ها بايد بيرون از خاك باشند. از برگ‎هاي نارگيل، براي محافظت گياهان تازه كشت شده در برابر باد استفاده مي‎كنند. فاصله كشت به سيستم كشت و نوع خاك بستگي دارد، فاصله مناسب براي كاشت، 7.5 تا 8 متر است.

نهال نارگیل

شکل 3- کاشت نهال نارگیل

داشت

نياز آبي نخل نارگيل با توجه به نوع خاك و شرايط آب و هوايي متفاوت مي‎باشد. عموما، درخت بالغ 600 تا 800 ليتر آب هر 4 تا 7روز يكبار نياز دارد. آبياري در تشتك به شعاع 1.8 متر و عمق 10 تا 20 سانتيمتر صورت مي‎گيرد. آبياري قطره‎اي بهترين روش آبياري نارگيل است. در طي تابستان فواصل آبياري كمتر شده و هر 4روز يكبار آبياري انجام ميشود. همچنين به منظور حفظ رطوبت و كاهش رشد علفهرز در اطراف درختان، كاربرد مالچ در اطراف درخت ضروري است. از برگ خرد شده نارگيل به عنوان ماچ مي‎توان استفاده كرد.

درخت نارگيل در محدوده وسيعي از انواع خاك‎ها (لومي، شني، آبرفتي، رسي) رشد مي‎كند اما خاك مناسب براي آن رسوبات آبرفتي رودخانه با زهكشي مطلوب مي‎باشد. براي رشد مناسب به خاكي با زهكشي مطلوب و ظرفيت نگهداري بالاي آب نياز دارد. كوددهي منظم از سال اول كشت جهت رسيدن به عملكرد مطلوب ضروري مي‌باشد. براي هر نخل نارگيل 20 تا 50 كيلوگرم كود آلي در سال نياز است.

نخلستان نارگیل

شکل 4- مزرعه نارگیل

برداشت

عوامل قبل از برداشت نقش مهمي در كيفيت پس از برداشت ميوه دارند. از بين اين عوامل، نور و تغذيه نقش مهمتري در كيفيت نارگيل دارند. ميوه نارگيل براي رشد و نمو وكيفيت مناسب نياز به نور كافي دارد. شدت نور كم، سبب ايجاد درون بر نازك به خصوص در اواخر بلوغ مي‎شود. از بين عناصر غذايي، پتاسيم و گوگرد در كيفيت نارگيل نقش مهمتري دارند. اين گياه به پتاسيم كافي براي توليد قند در ميوه نياز دارد. همچنين، كمبود گوگرد سبب ايجاد ميوه نرم مي‌شود. با در نظر گرفتن خودگرده‎افشان بودن ارقام پاكوتاه، در صورت دگرگرده‎ افشاني مواد معطر ميوه كاهش مي‎يابد.

برداشت ميوه توسط كارگر صورت مي‎گيرد. در صورتي كه هدف، برداشت ميوه نابالغ باشد، زماني كه يكي از ميوه‎های خوشه به مرحله مناسب رسيد، همه ميوه‎ها در خوشه همزمان برداشت مي‌شوند. پس از برداشت، ميوه‎ها در سايه نگهداري شده تا از آفتاب حفظ شوند، سپس در انبار قرار مي‌گيرند. براي استفاده مناسب از فضاي انبار پوست‌رويي ميوه برداشته و تميز مي‎شود. سطح روي ميوه توسط واكس كارنوبا و پارافين پوشيده شده تا از كاهش وزن ميوه جلوگيري شود. سپس ميوه توسط پوشش پلاستيكي پي وي سي پوشانده مي‌شود. انبارداري در دماي 13 درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي 50 درصد صورت مي‎گيرد. در هر كارتن 9 تا 12ميوه (8كيلوگرم) قرار داده مي‎شود. حداكثر زمان نگهداري ميوه در انبار با دماي سرد تا 2 ماه مي‎باشد. يكي از مشكلات انبارداري نارگيل سرمازدگي است كه در دماي زير 13 درجه سانتيگراد رخ مي‎دهد و سبب قهوه‎اي شدن قسمت بيروني پوست مي‌شود. ميوه‎هايي كه پوست رويي برداشته مي‎شود، حساس به قهوه‌اي شدن هستند كه بايد در واكس، قارچكش و يا محلول اسكوربيك اسيد غوطه‎ور شوند. از فرآوري ميوه نارگیل، روغن نارگيل، شيره نارگيل، ژله، پودر و آب نارگيل توليد مي‎شود.

برداشت نارگیل

شکل 5- برداشت نارگیل

بروجردنيا، مريم؛ مدني، بابك؛ حاجيوند، شكراله. (1398). کاشت، داشت و برداشت نارگیل.تهران: پژوهشكده ه خرما و ميوه اي گرمسيري